ลดค่าธรรมเนียมแบงก์ 19 รายการ เป็นหนึ่งในมาตรการสำคัญของ ธปท. เพื่อจัดระเบียบระบบการเงิน ลดภาระประชาชนและผู้ประกอบการ SMEs พร้อมเตรียมคุมเข้มธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป ให้ต้องแจ้งแหล่งที่มาของเงิน เพื่อผลักดันธุรกรรมวงเงินสูงเข้าสู่ระบบที่ตรวจสอบได้มากขึ้น

วิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ธปท. ได้ออกหลักเกณฑ์กำหนดค่าบริการและการให้บริการทางการเงินให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน พร้อมปรับลดค่าธรรมเนียมหลายรายการ เพื่อช่วยให้ประชาชนผู้ใช้บริการทั่วไปและผู้ประกอบธุรกิจ SMEs เข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินพื้นฐานได้ด้วยอัตราค่าบริการที่เหมาะสม เป็นธรรม และไม่เป็นภาระเกินสมควร

ลดค่าธรรมเนียมแบงก์ 19 รายการ ลดภาระประชาชน-SMEs

มาตรการดังกล่าวครอบคลุมค่าธรรมเนียม 4 ประเภท รวม 19 รายการ โดยมีเป้าหมายให้การเรียกเก็บค่าบริการผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินพื้นฐานของสถาบันการเงินและผู้ประกอบธุรกิจบัตรเครดิตเป็นมาตรฐานเดียวกัน ชัดเจน โปร่งใส และสอดคล้องกับต้นทุนการให้บริการมากขึ้น

ธปท. ระบุว่า ที่ผ่านมาพบการเรียกเก็บค่าบริการผลิตภัณฑ์ทางการเงินบางรายการที่ยังไม่สอดคล้องกับต้นทุนที่แท้จริง โดยเฉพาะบางรายการที่ต้นทุนลดลงหรือแทบไม่มีต้นทุนแล้วจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี แต่ยังมีการเรียกเก็บค่าบริการอยู่ ขณะเดียวกันค่าบริการบางรายการของสถาบันการเงินแต่ละแห่งยังแตกต่างกันมาก หรือมีหลักการคิดค่าบริการที่สะท้อนต้นทุนไม่ชัดเจน

ลดค่าธรรมเนียมแบงก์ 19 รายการ ลดภาระประชาชน-SMEs

ค่าธรรมเนียม 19 รายการที่ ธปท. ปรับลดและกำหนดมาตรฐานใหม่ แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับบัญชีเงินฝาก ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับบัตรอิเล็กทรอนิกส์ ค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมการชำระเงิน และค่าบริการที่เกี่ยวข้องกับการให้สินเชื่อ SMEs

กลุ่มบัญชีเงินฝาก ครอบคลุมค่าขอรายการเดินบัญชีเงินฝาก หรือ statement ค่าขอหนังสือรับรองฐานะทางการเงิน และค่ารักษาบัญชีเงินฝากกรณีบัญชีไม่เคลื่อนไหวและมียอดเงินฝากคงเหลือน้อยกว่าที่กำหนด หรือ dormant account

กลุ่มบัตรอิเล็กทรอนิกส์ ครอบคลุมค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีสำหรับบัตรเอทีเอ็มพื้นฐานและบัตรเดบิตพื้นฐาน รวมถึงค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายใด ๆ ในการเบิกถอนเงินสดด้วยบัตรเครดิต

กลุ่มธุรกรรมการชำระเงิน ครอบคลุมค่าบริการข้ามเขตและค่าคู่สายของบริการธุรกรรมการชำระเงิน เช่น การฝาก ถอน และโอนเงินที่เครื่องอิเล็กทรอนิกส์และที่สาขา การโอนเงินผ่านระบบบาทเนต การฝากเช็ค และการรับชำระหนี้ค่าสินค้าและบริการ รวมถึงค่าบริการโอนเงินผ่านระบบ Bulk Payment แบบภายในวัน ค่าชดเชยอัตราแลกเปลี่ยน หรือ commission in lieu of exchange และค่าบริการโอนเงินผ่านระบบบาทเนตผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์

ส่วนกลุ่มสินเชื่อ SMEs ครอบคลุมค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับการขอสินเชื่อและการบริหารวงเงิน เช่น front-end fee ค่าขยายระยะเวลาเบิกใช้วงเงิน ค่าต่ออายุวงเงินหมุนเวียน prepayment fee และ cancellation fee

คุมเงินสด 5 ล้านบาท ต้องแจ้งที่มาเงินฝาก

นอกจากการลดค่าธรรมเนียม ธปท. ยังเตรียมออกมาตรการใหม่เพื่อคุมเข้มธุรกรรมเงินสดวงเงินสูง โดยกำหนดให้ผู้ฝากเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป ต้องแจ้งแหล่งที่มาของเงินอย่างชัดเจน คาดว่าจะเริ่มบังคับใช้ภายใน 2-3 เดือนข้างหน้า

มาตรการดังกล่าวจะรวมถึงการแลกธนบัตรมูลค่าสูง เช่น การนำธนบัตรใบละ 1,000 บาท มูลค่ารวม 5 ล้านบาท มาแลกเป็นธนบัตรชนิดอื่น ซึ่งผู้ทำธุรกรรมต้องแจ้งวัตถุประสงค์และแหล่งที่มาของเงินเช่นเดียวกัน

วิทัยระบุว่า หลังเริ่มใช้มาตรการควบคุมการถอนเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไปในเดือนเมษายนที่ผ่านมา จำนวนครั้งการถอนเงินสดมูลค่าสูงลดลงประมาณ 28% และมูลค่ารวมลดลงประมาณ 25% เมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยไตรมาสแรก

ข้อมูลเดือนพฤษภาคมยังพบว่า การใช้เงินสดลดลงต่อเนื่องอีกประมาณ 25-30% โดยส่วนหนึ่งมาจากการที่ผู้ทำธุรกรรมหันไปใช้ช่องทางอื่นที่สามารถตรวจสอบได้มากกว่า

ดันธุรกรรมตรวจสอบได้ สอดรับนโยบายลดภาระประชาชน

ความเคลื่อนไหวของ ธปท. ครั้งนี้สอดรับกับทิศทางนโยบายรัฐใน 2 ด้านสำคัญ คือ การลดภาระต้นทุนทางการเงินของประชาชนและผู้ประกอบการ SMEs และการผลักดันให้ระบบการเงินมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้มากขึ้น

มาตรการลดค่าธรรมเนียม 19 รายการ สะท้อนเป้าหมายในการทำให้บริการทางการเงินพื้นฐานมีต้นทุนที่เหมาะสมและเป็นธรรม ขณะที่มาตรการคุมธุรกรรมเงินสดตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป เป็นการผลักให้ธุรกรรมวงเงินสูงเข้าสู่ช่องทางที่มีร่องรอยมากขึ้น เช่น การโอนเงินหรือเครื่องมือทางการเงินอื่น แทนการใช้เงินสดซึ่งตรวจสอบย้อนหลังได้ยากกว่า

ผู้ว่าการ ธปท. ระบุว่า ธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับคอร์รัปชันหรือธุรกิจผิดกฎหมายมักใช้เงินสดเป็นหลัก การคุมเข้มทั้งการฝาก ถอน และแลกเงิน จึงจะช่วยลดโอกาสการทำธุรกิจสีเทา และเพิ่มความสามารถในการตรวจสอบย้อนหลังของระบบการเงิน

ธปท. ย้ำว่า มาตรการนี้มีเป้าหมายผลักดันให้ประชาชนและภาคธุรกิจใช้การโอนเงินหรือเครื่องมือทางการเงินอื่นแทนเงินสด แม้อาจเพิ่มภาระด้านการติดตามธุรกรรมให้ธนาคารพาณิชย์ แต่จะช่วยเสริมความมั่นคงของระบบการเงินในระยะยาว

X-Info: นโยบายรัฐกับความเคลื่อนไหวของ ธปท.

ความเคลื่อนไหวของ ธปท. ทั้งการลดค่าธรรมเนียมแบงก์ 19 รายการ และการคุมเข้มธุรกรรมเงินสดวงเงินสูง สอดรับกับทิศทางนโยบายรัฐใน 2 ด้าน คือ การลดภาระประชาชนและผู้ประกอบการ SMEs และการผลักดันให้ระบบการเงินมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้มากขึ้น

ด้านแรก คือการลดภาระต้นทุนทางการเงินของประชาชนและ SMEs โดย ธปท. ระบุว่า การกำหนดมาตรฐานค่าบริการและการปรับลดค่าธรรมเนียมครั้งนี้ มีเป้าหมายเพื่อให้ประชาชนผู้ใช้บริการทั่วไป รวมถึงผู้ประกอบธุรกิจ SMEs เข้าถึงผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงินได้ด้วยอัตราค่าบริการที่เหมาะสม เป็นธรรม และไม่เป็นภาระเกินสมควร หลังพบว่าค่าบริการบางรายการยังไม่สอดคล้องกับต้นทุนจริง หรือต้นทุนลดลงจากเทคโนโลยีแล้วแต่ยังมีการเรียกเก็บค่าบริการอยู่

ด้านที่สอง คือการผลักดันธุรกรรมวงเงินสูงให้เข้าสู่ระบบที่ตรวจสอบได้มากขึ้น โดย ธปท. ออกหลักเกณฑ์ให้สถาบันการเงินบริหารจัดการความเสี่ยงของธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับเงินสด เพื่อให้สถาบันการเงินมีแนวทางตรวจสอบและติดตามธุรกรรมเงินสดที่มีความเสี่ยงได้เหมาะสม โดยต้องไม่สร้างภาระแก่ลูกค้าจนเกินควร

ดังนั้น ความเคลื่อนไหวของ ธปท. ครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงมาตรการเฉพาะเรื่องค่าธรรมเนียมหรือเงินสดเท่านั้น แต่สะท้อนทิศทางการจัดระบบบริการทางการเงินให้มีต้นทุนที่เป็นธรรมขึ้นสำหรับประชาชนและ SMEs ขณะเดียวกันก็ยกระดับธุรกรรมวงเงินสูงให้มีร่องรอย ตรวจสอบย้อนหลังได้ และลดช่องว่างของธุรกรรมเงินสดที่ตรวจสอบได้ยาก

ธปท.จัดระเบียบระบบการเงินครั้งนี้จึงสะท้อนทิศทางการทำให้บริการทางการเงินพื้นฐานมีต้นทุนที่เป็นธรรมขึ้น ขณะเดียวกันธุรกรรมเงินสดวงเงินสูงต้องมีร่องรอย ตรวจสอบย้อนหลังได้ และลดช่องว่างของธุรกรรมที่ตรวจสอบได้ยาก

การลดค่าธรรมเนียมแบงก์ครั้งนี้จึงเป็นส่วนหนึ่งของการปรับมาตรฐานบริการทางการเงินพื้นฐานให้สะท้อนต้นทุนจริง ขณะเดียวกันมาตรการคุมเงินสดวงเงินสูงยังช่วยเพิ่มร่องรอยการตรวจสอบธุรกรรมในระบบการเงิน

อ้างอิง: ธนาคารแห่งประเทศไทย, ประกาศข่าวและข้อมูล GovernorConnect วันที่ 2 มิถุนายน 2569 และข้อมูลการเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักเกณฑ์การกำหนดมาตรฐานค่าบริการและการให้บริการ

ข้อมูลเพิ่มเติม : ธนาคารแห่งประเทศไทย

ข่าวที่เกี่ยวข้อง : ปรับค่าธรรมเนียมอสังหาริมทรัพย์