การ์ทเนอร์ ชี้ AI กระทบทุกมิติ ดันโลกก้าวสู่บริบทใหม่ เผยคาดการณ์สำคัญ ด้านข้อมูลและการวิเคราะห์ (Data and Analytics) ในปี 2569

การ์ทเนอร์ อิงก์ บริษัทวิจัยและให้คำปรึกษาด้านธุรกิจและเทคโนโลยีชั้นนำ เผยคาดการณ์สำคัญในด้านข้อมูลและการวิเคราะห์ หรือ Data and Analytics (D&A) ของปี 2569 และในอนาคต โดยมองว่า AI จะส่งผลกระทบในทุกมิติ

ทั้งในด้านความเป็นผู้นำ, ธรรมาภิบาล, บุคลากรที่มีความสามารถ, กลไกขับเคลื่อนตลาด,ความสำคัญของบริบทข้อมูล และโลกที่ก้าวข้ามโมเดลการพัฒนา ที่เน้นเฉพาะข้อความ หรือ Text-based models

Rita Sallam รองประธานนักวิเคราะห์อาวุโส การ์ทเนอร์ กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงด้านข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์นั้น รวดเร็วมากจนแต่ละปีรู้สึกเหมือนเรากำลังก้าวเข้าสู่บทใหม่ ของนิยายวิทยาศาสตร์

ในปีนี้ เส้นแบ่งระหว่างความเฉลียวฉลาดของมนุษย์ เครื่องจักร และองค์กรจะเลือนลางขึ้นเรื่อย ๆ ธุรกิจจำนวนมากมาย ต่างพึ่งพาข้อมูลในแบบที่ไม่เคยมีมาก่อน

โดยระบบ AI ไม่เพียงเป็นเครื่องมือสนับสนุนสำคัญ แต่ยังทำงานร่วมกับเรา ในฐานะ ‘พันธมิตร’ และจากการคาดการณ์เหล่านี้ จะช่วยให้ผู้นำเตรียมพร้อมรับมือ กับโอกาสและความท้าทายที่รออยู่ในอนาคต

75% การจ้างงานต้องใช้ AI

ภายในปีหน้า (2570) กระบวนการจ้างงานถึง 75% จะบรรจุ “การทดสอบและใบรับรองความเชี่ยวชาญด้าน AI สำหรับการทำงาน” ไว้ในขั้นตอนของการสรรหาบุคลากร

สาเหตุที่ทำให้เกิดความจำเป็นเร่งด่วน เพื่อกำหนดกลยุทธ์ด้านบุคลากรที่ขับเคลื่อนด้วย AI อย่างจริงจังมาจากความเร็วของการพัฒนานวัตกรรม AI ที่ก้าวกระโดด

ผู้นำที่ไม่ปรับปรุงกลยุทธ์ด้าน Tech Talent ให้ทันสมัย เสี่ยงที่จะทำให้องค์กรต้องเดินตามหลังคู่แข่ง ที่สามารถดึงศักยภาพการทำงานร่วมกันระหว่าง “มนุษย์และ AI มาใช้ได้”

“ผู้นำ D&A ควรสนับสนุนให้มีการ ทดสอบวัดระดับทักษะอย่างเข้มงวด โดยใช้ข้อมูลเป็นตัวตั้ง เพื่อให้เห็นช่องว่าง ที่ขวางกั้นระหว่างเป้าหมายด้าน AI ขององค์กร กับความพร้อมของพนักงานด้านไอทีที่มีอยู่จริง

ภายในปี 2570 การใช้งาน Gen AI และ AI Agent จะสร้างความท้าทายยิ่งยวด ต่อเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานกระแสหลัก เป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปี ที่สั่นคลอนตลาดมูลค่ากว่า 5.8 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ

การสร้างเนื้อหาใหม่ ๆ ในปัจจุบันเริ่มเปลี่ยนไปสู่การใช้ Gen AI ที่สามารถรวบรวมเนื้อหามหาศาล และนำมาสังเคราะห์ในรูปแบบที่หลากหลาย แทนที่หน้ากระดาษเปล่า ๆ แม้แต่การแก้ไขเนื้อหาบ่อย ๆ ก็เป็นการให้ AI เขียนซ้ำขึ้นมา แทนที่จะเป็นตัวผู้เขียนลงมือแก้ไขเอง

AI ยังเป็นตัวจุดชนวนการแข่งขันใหม่ ๆ ในกลุ่มซอฟต์แวร์สำนักงาน เนื่องจากคุณค่าหลักย้ายไปอยู่ที่ “ประสบการณ์การใช้ Agentic AI” ดังนั้นผู้นำ D&A จึงต้องการเครื่องมือที่สร้างขึ้นมา เพื่อสอดรับกับปัจจุบัน อาทิ อินเทอร์เฟซผู้ใช้แบบใหม่, ปลั๊กอินใหม่, ประเภทเอกสารใหม่ ๆ และรูปแบบไฟล์ใหม่ ๆ

Agentic AI ผลิตข้อมูลมหาศาล

 “อีกสามปีข้างหน้า (2572) คาดการณ์ว่า AI Agent จะสร้างข้อมูลจากสภาพแวดล้อมทางกายภาพ มากกว่าข้อมูลที่ได้มาจากแอปพลิเคชัน AI ดิจิทัลทั้งหมดรวมกันถึง 10 เท่า” Sallam ย้ำ

การใช้งาน Agentic AI ในโลกจริงกำลังผลิตข้อมูลที่เรียกว่า Trajectory Data จำนวนมหาศาล ทั้งในเชิงตรรกะ พื้นที่ และสถานการณ์ที่ต้องใช้เอเจนท์หลายตัวทำงานร่วมกัน ขณะที่พวกมันมีปฏิสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมรอบตัว

สิ่งนี้ถือเป็นโอกาสที่หาได้ยากสำหรับ “โมเดลที่ใช้ในระดับโลก” (World Models) เพื่อเรียนรู้รูปแบบจากข้อมูลดังกล่าว นำมาใช้พยากรณ์และจำลองสถานการณ์ ได้อย่างแม่นยำ

 ในอีกสี่ปีข้างหน้า (2573) องค์กรถึง 50% จะใช้ Autonomous AI Agents เพื่อตีความนโยบายธรรมาภิบาล มาตรฐานทางเทคนิค และเปลี่ยนให้เป็น “ข้อตกลงหรือสัญญาในรูปแบบดิจิทัล ที่เครื่องตรวจสอบได้” ซึ่งจะช่วยให้การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และการบังคับใช้นโยบายธรรมาภิบาล เป็นไปอย่างอัตโนมัติ

 ครึ่งหนึ่งของการใช้งาน AI Agent ที่ไม่ประสบความสำเร็จ จะมาจากการบังคับใช้กฎในขณะทำงาน (Runtime Enforcement) ของแพลตฟอร์มธรรมาภิบาล AI ไม่ครอบคลุมเพียงพอ

โดยเฉพาะในแง่ของขีดความสามารถ และการทำงานร่วมกันระหว่างหลายระบบ ทั้งนี้ในระยะสั้นการตัดสินใจโดยใช้ LLM ที่ปราศจากการกำกับดูแล จะส่งผลให้องค์กรสูญเสียทั้งเงินและชื่อเสียง

ผู้นำ D&A ควรเริ่มทดลองใช้ Data Governance Agents ในกระบวนการที่มีความเสี่ยงต่ำ เพื่อจัดระเบียบและทำให้ขั้นตอนการเจรจาต่อรองข้อมูล เป็นไปอย่างอัตโนมัติ โดยจำเป็นต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่า เอเจนท์สามารถตีความบริบทและโปรโตคอลต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง ในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมได้

ก่อนที่จะขยายผลไปสู่สเกลที่ใหญ่ขึ้น นอกจากนี้ ควรมีการออกแบบเวิร์กโฟลว์การวิเคราะห์ใหม่ โดยเพิ่มขั้นตอนการประเมินผลที่จำเป็นเข้าไปด้วย

สู่ยุคโครงสร้างพื้นฐานใหม่

ภายในปี 2573 กว่า 60% ขององค์กรที่สร้างความต่างทางธุรกิจด้วย AI สำเร็จ จะมีผู้นำองค์กรที่ให้ความสำคัญกับ “ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล”

 ผู้บริหารระดับสูงด้านข้อมูลและการวิเคราะห์ หรือ CDAOs ที่มีทักษะในการสร้างพันธมิตร และโน้มน้าวใจเก่ง ๆ กำลังก้าวหน้าไปสู่บทบาทผู้บริหารระดับสูง ที่มีอิทธิพลมากขึ้น รวมถึงตำแหน่ง CEO เนื่องจากองค์กรต่าง ๆ เริ่มตระหนักถึงคุณค่าของวิสัยทัศน์เชิงกลยุทธ์ ที่นำโดยมนุษย์ เพื่อเค้นศักยภาพของ AI มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

 ภายในปี 2573 Universal Semantic Layers จะถูกยกให้เป็นโครงสร้างพื้นฐาน ที่มีความสำคัญอย่างสูง  เทียบเท่ากับแพลตฟอร์มข้อมูล และระบบความปลอดภัยทางไซเบอร์

 การพัฒนา Universal Semantic Layer หรือ ชั้นข้อมูลที่ครอบคลุมและได้มาตรฐาน ซึ่งเป็นส่วนต่อประสานหนึ่งเดียว สำหรับการเข้าถึงและการวิเคราะห์ข้อมูลทั่วทั้งองค์กร กลายเป็นสิ่งที่ “Must-Do” สำหรับผู้นำ D&A ที่กำลังขับเคลื่อนหรือสนับสนุนการใช้ AI

เนื่องจากเป็นวิธีเดียว ที่จะช่วยเพิ่มความแม่นยำ, บริหารจัดการต้นทุน, ลดหนี้ทางเทคนิคของ AI ลงอย่างมาก, สร้างความสอดคล้องให้กับระบบเอเจนท์หลายตัว และยับยั้งความไม่สอดคล้องกัน ของข้อมูลที่มีต้นทุนสูงก่อนแพร่ออกไป โดยผู้นำ D&A จำเป็นต้องจัดสรรงบประมาณ สำหรับเพิ่มขีดความสามารถด้าน Semantic เพื่อวางเป็นรากฐานสำคัญ

 ภายในปี 2571 ครึ่งหนึ่ง (50%) ของบทบาทการบริหารความเสี่ยงด้านเนื้อหา จะย้ายจากฝ่ายกฎหมายและความปลอดภัยไซเบอร์ไปสู่ “AI Engineering” เพื่อจัดการกับความเสี่ยงที่เกิดขึ้น จากกระบวนการตรวจสอบที่แยกส่วนกัน

หน้าที่การลดความเสี่ยง กำลังถูกผนวกรวมเข้ากับกระบวนการด้านวิศวกรรม AI, วิทยาศาสตร์ข้อมูล และการพัฒนาซอฟต์แวร์มากขึ้นเรื่อย ๆ ทีมงานเหล่านี้ ถูกคาดหวังให้เป็นผู้ออกแบบระบบ ที่สามารถสร้างและคัดกรองเนื้อหาได้อย่างชาญฉลาด

พร้อมทั้งรับผิดชอบในการลดเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง ผ่านการสร้างระบบควบคุมแบบเบ็ดเสร็จ ตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ ซึ่งแนวทางนี้ จะช่วยให้เกิดนวัตกรรมที่รวดเร็ว และมีความรับผิดชอบ ภายใต้กรอบจริยธรรมและกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่การตัดสินใจของโมเดล AI จำเป็นต้องอ้างอิงตามบริบทเฉพาะของผู้ใช้งาน

เกี่ยวกับการ์ทเนอร์

บริษัท การ์ทเนอร์ (Gartner, Inc.) (NYSE: IT) คือบริษัทวิจัยและให้คำปรึกษาชั้นนำของโลก มอบข้อมูลเชิงลึก คำแนะนำ และเครื่องมือต่าง ๆ แก่ผู้บริหารองค์กรธุรกิจ เพื่อรองรับการดำเนินภารกิจสำคัญ ที่มีอยู่ในปัจจุบันและสร้างองค์กรให้ประสบความสำเร็จในอนาคต

ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับแนวทางของการ์ทเนอร์ ในการช่วยให้ผู้บริหารตัดสินใจอย่างถูกต้อง เพื่อขับเคลื่อนอนาคตของธุรกิจได้ที่ gartner.com

ที่มาของข้อมูล: https://www.gartner.com/

ข่าวที่เกี่ยวข้อง: https://bangkokx.me/ai-smart/