ปัญหาคอร์รัปชันต้นทุนธุรกิจไทย กำลังกลายเป็นแรงกดดันสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย หลังโพล ส.อ.ท. ชี้ว่าธุรกิจต้องแบกรับต้นทุนจากคอร์รัปชันสูงกว่า 20% โดยผลสำรวจ FTI CEO Poll พบว่า 85.7% ของผู้บริหารมองว่าปัญหารุนแรงขึ้น และ 61.2% เคยเผชิญด้วยตัวเอง

ปัญหาคอร์รัปชันของไทยอาจไม่ได้เป็นเพียงประเด็นด้านภาพลักษณ์หรือธรรมาภิบาลอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็น “ต้นทุนทางเศรษฐกิจ” ที่ภาคธุรกิจต้องแบกรับจริง ท่ามกลางภาวะที่การแข่งขันทางเศรษฐกิจยิ่งขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพ ความโปร่งใส และความเชื่อมั่นของระบบมากกว่าที่เคย

ผลสำรวจ FTI CEO Poll ครั้งที่ 49 ของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ซึ่งสำรวจความคิดเห็นผู้บริหาร 645 คน ครอบคลุม 48 กลุ่มอุตสาหกรรม แล 76 สภาอุตสาหกรรมจังหวัด สะท้อนว่าภาคเอกชนจำนวนมากกำลังเผชิญแรงกดดันจากคอร์รัปชันในระดับที่รุนแรงขึ้น และปัญหานี้กำลังกระทบโครงสร้างต้นทุนธุรกิจโดยตรง

85.7% มองคอร์รัปชันรุนแรงขึ้น สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างยังไม่คลี่คลาย

ผลสำรวจระบุว่า ผู้บริหารถึง 85.7% มองว่าปัญหาทุจริตรุนแรงขึ้นเมื่อเทียบกับอดีต ขณะที่มีเพียง 2.5% เท่านั้นที่เห็นว่าสถานการณ์ดีขึ้น ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าภาคธุรกิจไม่ได้มองคอร์รัปชันเป็นเหตุการณ์เฉพาะกรณี แต่เห็นว่าเป็นปัญหาที่ฝังลึกอยู่ในโครงสร้างระบบ

ปัญหาคอร์รัปชันต้นทุนธุรกิจไทย ไม่ใช่เรื่องเฉพาะราย แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ธุรกิจจำนวนมากต้องแบกรับคอร์รัปชันต้นทุนธุรกิจไทย ในระดับสูง ซึ่งกระทบการแข่งขัน

เมื่อพิจารณาถึงสาเหตุหลัก ผู้ตอบแบบสำรวจส่วนใหญ่ชี้ไปที่ ระบบอุปถัมภ์และผลประโยชน์ทับซ้อน (70.9%) ตามด้วย ช่องว่างของกฎหมายและการบังคับใช้ (57.2%) และ อำนาจดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่รัฐ (53.0%) ซึ่งสะท้อนว่ารากของปัญหาไม่ได้อยู่ที่พฤติกรรมส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่เชื่อมโยงกับระบบกำกับดูแลและการใช้อำนาจรัฐโดยตรง

คอร์รัปชันไม่ได้อยู่แค่ใต้โต๊ะ แต่ลามถึงระดับนโยบายและการแข่งขัน

ข้อมูลอีกด้านที่น่าจับตาคือ รูปแบบการทุจริตที่ภาคธุรกิจพบมากที่สุดไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเรียกรับผลประโยชน์รายกรณี แต่ขยายไปถึงกลไกที่ส่งผลต่อโครงสร้างการแข่งขันทั้งระบบ โดยเฉพาะ การล็อกสเปกและฮั้วประมูล (81.4%) รองลงมาคือ การติดสินบนหรือเรียกรับผลประโยชน์ (72.6%) และ นโยบายที่เอื้อกลุ่มผลประโยชน์ (69.8%)

สิ่งนี้ทำให้คอร์รัปชันไม่ใช่แค่ต้นทุนของผู้ประกอบการบางราย แต่เป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างที่บิดเบือนกติกาการแข่งขัน ทำให้ต้นทุนและโอกาสทางธุรกิจไม่ได้ขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพเพียงอย่างเดียว หากยังขึ้นอยู่กับการเข้าถึงอำนาจและเครือข่ายผลประโยชน์ด้วย

ต้นทุนแฝงที่มองไม่เห็น กว่า 20% ของต้นทุนธุรกิจ

หนึ่งในตัวเลขที่มีนัยสำคัญที่สุดของผลสำรวจครั้งนี้คือ 55.5% ของผู้ตอบแบบสำรวจระบุว่า ต้นทุนจากคอร์รัปชันสูงกว่า 20% ของต้นทุนทั้งหมด ขณะที่อีก 29.9% ระบุว่าอยู่ในช่วง 11–20%

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าธุรกิจไทยจำนวนมากกำลังแบกรับ “ต้นทุนที่ไม่ก่อให้เกิดมูลค่า” ในระดับสูง ซึ่งย่อมส่งผลต่อราคาสินค้าและบริการ ความสามารถในการแข่งขัน ตลอดจนการตัดสินใจลงทุนในระยะยาว เพราะต้นทุนเหล่านี้ไม่ได้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ไม่ได้สร้างนวัตกรรม และไม่ได้ยกระดับขีดความสามารถของเศรษฐกิจโดยรวม

61.2% เคยเจอด้วยตัวเอง คอร์รัปชันจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวของภาคธุรกิจ

อีกหนึ่งตัวเลขที่สะท้อนความรุนแรงของปัญหาคือ 61.2% ของผู้บริหารระบุว่าเคยเผชิญกับการเรียกรับผลประโยชน์หรือการทุจริตโดยตรง

นั่นทำให้คอร์รัปชันไม่ใช่เพียง “เรื่องที่รับรู้จากข่าว” หรือ “ภาพจำทางสังคม” แต่เป็นประสบการณ์จริงของผู้ประกอบการจำนวนมากในระบบเศรษฐกิจไทย และเมื่อภาคธุรกิจต้องเผชิญกับต้นทุนเช่นนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ผลกระทบก็ย่อมไม่หยุดอยู่แค่ระดับองค์กร แต่ขยายไปถึงการจ้างงาน การลงทุน และความเชื่อมั่นของเศรษฐกิจโดยรวม

เอกชนเสนอทางออก ลดดุลยพินิจ เปิดข้อมูล และบังคับใช้กฎหมายจริง

สำหรับข้อเสนอหลักจากภาคเอกชนต่อภาครัฐ ผู้ตอบแบบสำรวจให้ความสำคัญกับ การปฏิรูปกฎหมายและบังคับใช้อย่างจริงจัง (64.5%) ตามด้วย การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อลดดุลยพินิจและเปิดเผยข้อมูลภาครัฐแบบ Open Data (60.2%) การเพิ่ม กลไกร้องเรียนและคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแส (55.5%) และ การตรวจสอบนโยบายภาครัฐแบบครบวงจร (54.9%)

ข้อเสนอเหล่านี้สะท้อนว่า ภาคธุรกิจไม่ได้มองการแก้ปัญหาคอร์รัปชันเป็นเพียงเรื่องการลงโทษภายหลัง แต่ต้องการลดช่องว่างในระบบตั้งแต่ต้นทาง ผ่านการออกแบบกติกาใหม่ให้โปร่งใส ตรวจสอบได้ และลดการใช้อำนาจตามดุลยพินิจที่เปิดช่องให้เกิดผลประโยชน์แฝง

BangkokX Insight: คอร์รัปชันคือ “ภาษีเงา” ที่เศรษฐกิจไทยจ่ายโดยไม่ได้อะไรกลับมา

สิ่งที่ผลสำรวจนี้กำลังสะท้อนจึงไม่ใช่แค่ระดับความรุนแรงของปัญหา แต่คือธรรมชาติของต้นทุนเศรษฐกิจไทยในปัจจุบัน เพราะในทางปฏิบัติ คอร์รัปชันกำลังทำหน้าที่เสมือน “ภาษีเงา” ที่ธุรกิจต้องจ่าย แต่ไม่ได้สร้างมูลค่า ไม่ได้เพิ่มประสิทธิภาพ และไม่ถูกนับอย่างเป็นทางการในระบบเศรษฐกิจ

คำถามสำคัญจึงอาจไม่ใช่เพียงว่า “จะแก้คอร์รัปชันอย่างไร” แต่คือ “ประเทศไทยจะลดต้นทุนที่ไม่จำเป็นนี้ เพื่อให้เศรษฐกิจแข่งขันกับโลกได้อย่างไร” เพราะหากต้นทุนแฝงยังฝังอยู่ในระบบเช่นเดิม การพูดถึงการเพิ่มขีดความสามารถทางเศรษฐกิจ ก็อาจเป็นเพียงเป้าหมายที่เดินไปไม่ถึง

ข้อมูลพิ่มเติม สภาอุตสาหกรรม  www.fti.or.th

ข่าวที่เกี่ยวข้อง https://bangkokx.me/dit-comsumer-price/